Artikel: Wat zijn opties?

(DWT 11/02/2006) Paramaribo - Men kan naast aandelen en fondsen ook beleggen in de zogenaamde derivaten, ofwel afgeleide producten. De bekendste hiervan is de optie. Dit is het recht om een onderliggende waarde, doorgaans een aandeel, tegen een vooraf bepaalde prijs te kopen of te verkopen. Het is een overeenkomst tussen twee partijen die voor de ene partij de plicht meebrengt te kopen, voor de andere de plicht te verkopen.

Een optie verkrijgt men door een premie te betalen, de optieprijs. Op de vervaldag (de afloop- of expiratiedatum) van de optie kan men als houder het recht uitoefenen het aandeel te kopen of te verkopen tegen de vastgelegde prijs.

De schrijver, of verkoper, is de tegenpartij van de optiehouder. De schrijver is verplicht het aandeel van de optie te leveren of te kopen tegen een vastgestelde prijs. In ruil hiervoor ontvangt hij een premie.

Soorten opties

Er zijn twee soorten opties: callopties, ofwel aankooprechten, en putopties, de verkooprechten. De koper van een calloptie verwerft het recht om het aandeel tegen een bepaalde prijs te kopen. De schrijver ervan heeft de plicht het aandeel te verkopen tegen de overeengekomen uitoefenprijs, zodra de houder van de call hem hierom verzoekt.

De koper van een putoptie heeft het recht om het aandeel te verkopen tegen de uitoefenprijs. De schrijver ervan heeft de plicht het aandeel van de optie tegen die prijs te kopen, zodra de houder van de putoptie hierom vraagt.

Strikt genomen is het zo dat de optiebeurs waar gehandeld wordt een schrijver van een call of put zal aanwijzen, om aan de leveringsplicht te voldoen, wanneer hierom verzocht wordt. Die aanwijzing gebeurt willekeurig. Deze procedure is noodzakelijk omdat de optiebeurs bij het afsluiten van elk order onmiddellijk in de plaats van de tegenpartijen treedt (en op die wijze de correcte afwikkeling van alle transacties garandeert).

Als men een optie koopt, koopt men eigenlijk een verzekering. Tegen de betaling van de optiepremie verwerft de optiehouder gedurende de looptijd de zekerheid dat hij de onderliggende waarde tegen een vooraf bepaalde prijs zal kunnen kopen of verkopen. Men kan de premie dus beschouwen als een vergoeding voor het kunnen inspelen op de koersontwikkeling.

Er is een verschil tussen opties van het Europese en van het Amerikaanse type. Bij een ‘Europese optie’ heeft men te maken met een optiecontract dat alleen uitoefenbaar is op de expiratiedatum; een ‘Amerikaanse optie’ is op elk ogenblik van haar looptijd uitoefenbaar.

De onderliggende waarde van de optiecontracten kan heel divers zijn. De bekendste opties zijn die op aandelen of op aandelenindexen. Daarnaast zijn er ook opties op valuta, grondstoffen, obligaties, futures enzovoort.

© Drs. Benjamin R.H. Bremmer, InCar Trust (bremmer@incartrust.com)
InCar Trust is het aanspreekpunt voor Sares Invest in Suriname en het Caribische gebied