Artikel: Risico of Rendement?

(DWT 18/06/2005) Paramaribo - Tijdens recente bezoeken aan Suriname heb ik vaak met relaties over rendementen in relatie tot risico gesproken. Het gaat dan over jaarlijkse rendementen van 6% tot 12% met een acceptabel risico. Te vaak wordt echter gesproken over risico zonder dat men goed begrijpt wat risico inhoudt en hoe er mee om te gaan. Wat is immers een acceptabel risico? Wat voor de één geldt, geldt misschien niet voor een ander. Men heeft het altijd over spreiden van de portefeuille over tijd en de gebruikte beleggingsklassen om het risico van de portefeuille te verlagen. In dit artikel wil ik het concept asset allocatie (spreiding) en risico toelichten.

Alvorens dit te doen, verwijs ik u naar mijn vorige artikel. Hierin zette ik uiteen dat voordat men belegt, men goed moet overwegen wat de huidige financiële situatie is. Men moet ook bedenken hoe zij deze in de toekomst wil hebben en hoe wij daar naar toe kunnen werken. Dit wordt vastgelegd in een financieel plan. Dit plan moet opgesteld worden samen met een fiscalist die u kan helpen met de beste fiscale oplossingen.

Risico wordt gezien als de kans dat er zich een onverwachte en ongewenste gebeurtenis voordoet die de waarde van de investeringen aantast. Men kan investeringen doen met een scala van beleggingsklassen met verschillende niveaus van risico. Het minst risicovolle is sparen. Theoretisch risicoloos, het rendement zal uiteraard beperkt zijn tot de geldende rente (momenteel 3,5%). Belegging in aandelen staat aan de andere kant van het spectrum. Het rendement van deze beleggingsklasse is op lange termijn het hoogst maar de kans dat zich iets voordoet dat negatieve invloed heeft op de koers is ook het grootst.

Wij onderscheiden in de financiële wereld momenteel de volgende beleggingsklassen met ieder een eigen risico niveau:

• Aandelen
• Hedgefondsen
• Private Equity
• Obligatiefondsen
• Onroerend goed
• Moneymarket fondsen

In de praktijk is de manier om risico te verkleinen door uw vermogen te spreiden. In de volksmond ook wel: ‘uw eieren niet in één mandje dragen’ genoemd.

Wat is spreiding, of asset allocatie zoals de financiële wereld dit noemt? Voor professionele beleggers betekent spreiding niet anders dan “het berekenen van de opbrengsten van, standaard deviaties van, en relaties onderling tussen verschillende beleggingsklassen”. Deze uitkomsten worden vervolgens gebruikt om verschillende samenstellingen van portefeuilles te onderzoeken. Tenslotte wordt aan de hand van deze analyses, de wensen en behoeftes van de relaties en de marktverwachtingen een optimale portefeuille samengesteld.

Een professionele vermogensbeheerder zal zo trachten het risico van een portefeuille zo laag mogelijk te houden en toch te voldoen aan de gestelde rendementsverwachtingen. Bij de meeste financiële instellingen is het beheersen en beperken van het risico opgedragen aan een aparte organisatorische afdeling: Risico management.

Kijken wij naar de rendementen en risico’s van de verschillende klassen dan blijken er veel verschillen te zijn onderling, maar ook tussen de producten binnen dezelfde klasse. In ons volgende artikel zullen wij de verschillende klassen verder bespreken.

Hoe kunnen wij risico meten en vervolgens vergelijken? Een veel gebruikte maatstaf is de standaard deviatie. Dit is de afwijking van het gemiddelde. Stel wij hebben twee fondsen die beide op de aandelenmarkt beleggen. Het ene fonds (A) heeft een gemiddelde van 10% met een standaard deviatie van 18% en het andere fonds (B) heeft een gemiddelde van 10% maar met een standaard deviatie van 9%. Wat betekent dit?

In de best case scenario (95%) zal fonds A een rendement laten zien van 10% + 36% = 46%. Fonds B zal in het beste geval (95%) een rendement laten zien van 10% + 20% = 30%. Het is duidelijk: wij gaan voor A!!. Maar wat als het tegenzit? In de worst case scenario zal Fonds A dan 10% - 36% = 26% verlies laten zien. Fonds B heeft dan een verlies van 10% - 20% = 10%. Met andere woorden, in 95% van de gevallen zullen de resultaten van fonds A uiteenlopen van -26% tot + 46% per jaar. In het geval van Fonds B liggen de resultaten tussen -10% en + 30%. Fonds A is een ‘rollercoaster’, fonds B verloopt saai maar degelijk. Toch hebben beide fondsen op lange termijn hetzelfde rendement.

Een goede vermogensbeheerder zal dus op zoek gaan naar die investeringsoplossingen die het best bij u past. Voor mensen die beleggen voor hun pensioenvoorziening is Fonds B het meest interessant. Vraag uw vermogensbeheerder wat voor risico u loopt met uw huidige portefeuille. Past dit bij u en uw risicoacceptatie niveau? Uw vermogensbeheerder legt het u graag uit.

Heeft u vragen, of heeft u onderwerpen die u door ons besproken wilt hebben, mail ons.

© Drs Robin Bonnerjee, Sares Invest (saresinvest@incartrust.com)

InCar Trust is het aanspreekpunt voor Sares Invest in Suriname en het Caribische gebied

Artikel: De Surinaamse Investeringswet

(DWT 04/06/2005) Paramaribo - De Surinaamse Investeringswet heeft als doelstelling ondernemers te faciliteren om in een land als Suriname te investeren. Een van belangrijkste barrières om een land te betreden is de angst voor financiële risico’s. Er zijn dus maatregelen nodig om deze angst weg te nemen. Immers, wanneer zich geen optimale omstandigheden voordoen zullen de ondernemers wegblijven en niet investeren. Door middel van wetgevingen en bepaalde incentives, zoals uitstel van belastingen (tax holiday) of meer aftrekposten, worden drempels tot investering verlaagd en het investeringsklimaat aantrekkelijker.

Voordat een dergelijk nieuw regime wordt ingesteld, is van groot belang om eerst te bepalen welke categorieën van investeerders men wil aantrekken en op welke manier. Met andere woorden: aan welke type ondernemer heeft Suriname behoefte en welke bijzonderheden biedt het land en haar bevolking.

Naar mijn mening zal eerst een degelijke inventarisatie moeten plaatsvinden; wat zijn de mogelijkheden die Suriname biedt en wat zijn de nieuwe economische peilers waarop de nieuwe investering worden gedaan? De overheid zal heldere en concrete criteria moeten opnemen in de Investeringswet om te vast te stellen wie in aanmerking komt voor het regime onder deze wet. Gedacht kan worden aan: het aantal te creëren arbeidsplaatsen, het te investeren bedrag, de in acht te nemen milieunormen, bijdrage aan landelijke ontwikkeling en exportmogelijkheden.

Voorkomen moet worden dat de overheid de investeerder frustreert door een ondoorzichtige en weinig soepele investeringsstrategie. Onder de nieuwe wet is het draaiboek helder. Duidelijk is wat men de (buitenlandse) investeerder kan bieden en wat hij verder nodig heeft om zijn doel te bereiken. Door transparant overheidsoptreden onder de Investeringswet wordt tevens de kans op corruptie verminderd.

Deze structurele aanpak zal in schril contrast staan met de vroegere situatie. Veelal bleef het gissen of men wel of niet gefaciliteerd zal worden, ook al voldeed men aan de toepasselijke criteria. De nieuwe Investeringswet is zeker geen panacee, maar biedt een nieuwe mijlpaal en de opening van het land naar de wereldmarkt en duurzame groei.

Naast de Investeringswet zullen er ook begeleidende maatregelen genomen moeten worden ten aanzien van overheidshandelen, zoals: volledige financiële transparantie, afhandelings snelheid van overheids taken, betrouwbaarheid, rechtszekerheid, deviezenbeleid, etc. Dergelijke randvoorwaarden zijn cruciaal bij de investeringsbeslissing van investeerders. Ook verdient het de voorkeur volgens het One Stop Shopping principe investeringsaanvragen af te handelen. Een dergelijke opzet werd in de jaren 90 door het FIAC (Foreign Investment Agency Curaçao) ook toegepast en heeft daar zijn vruchten afgeworpen. Deze strategie wordt ook met succes toegepast in Trinidad. De Tourism & Industrial Development Company (TIDCO) geeft heel bewust aan waar en in welke categorie investeringen nodig zijn en beoogt investeren makkelijker te maken. . Alleen in Suriname proberen wij nog steeds fiscale wielen uit te vinden

Op Maandag 30 mei gaf mr Shanti Gopalrai in deze krant aan dat er tal van andere wetten aangepast moeten worden wil de overheid feilloos InvestSur kunnen toepassen. Dit is juist. De vraag is nu: moeten wij op de overheid wachten om ons land financieel/fiscaal aantrekkelijker te maken?

Een zwakke overheid heeft in het verleden geresulteerd in het slechts sporadisch binnenhalen van investeerders. De private sector zal nu zelf de handen uit de mouwen moeten steken. Wij Surinamers, met wereldwijde contacten, hebben nu de mogelijkheden om een stap vooruit te zetten en het land nog aantrekkelijker te maken voor nieuwe investeerders. Er zijn tal van terreinen waarop wij buitenlandse investeerders kunnen begeleiden op de Surinaamse markt en aangrenzende gebieden. Gedacht kan worden aan het goedkoop en efficiënt aanbieden van Surinaamse nieuw opgerichte NV’s die kunnen dienen als investeringsvehikel, huurgrond via een stichtingstructuur verkrijgen, adviseren inzake werk- en verblijfsvergunningen, etcetera.

Totdat de Investeringswet is geïmplementeerd en bestaande wetgeving is aangepast ten gunste van nieuwe investeringen, zullen wij ook zelf investeerders moeten overtuigen dat Suriname de juiste plaats is voor hun investering. Persoonlijke begeleiding zal hierbij een grote rol spelen. Een investeerder zal met alle egards binnengehaald moeten worden. Een betrouwbare lokale partner is een eerste stap naar een succesvolle totstandkoming van een buitenlandse investeringstransactie. Begeleiding van begin tot eind. Het imago wordt in hoge mate bepaald door de partners ter plaatse. Bij een eerlijke, open, en correcte behandeling ontstaat er een ‘win-win’ situatie. Dit zal ook haar weerslag hebben op het beeld dat van ons land bestaat in het buitenland.

Wij moeten ook niet blijven denken dat men naar ons toekomt omdat wij zoveel te bieden hebben. Willen wij als land ontwikkelen, dan moeten wij goed beseffen dat wij externe investeerders nodig hebben en dat zij niet zomaar naar Suriname komen. Fiscale toegankelijkheid en financiële transparantie zijn key words in de ontwikkeling van ons land. Wij moeten meer moeite gaan doen en concurreren met onze buren. Laten wij dus van hen leren en Suriname nog aantrekkelijker maken dan wij denken dat het is!

© Mr Satish Singh, InCar Trust (satish@incartrust.com)
InCar Trust is het aanspreekpunt voor Sares Invest in Suriname en het Caribische gebied